📖 Kelime Hazinesi

Adaptasyon

Bir canlının yaşadığı çevreye uyum sağlayarak yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özellikler kazanmasıdır.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Adenin / Timin / Guanin / Sitozin

DNA'nın yapısında bulunan dört çeşit organik bazdır.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Ağırlık

Dünyanın cisimlere uyguladığı kütle çekim kuvvetidir; basınçta dik kuvvet olarak görev yapar.

📚 8. Sınıf › Basınç

Akraba Evliliği

Aralarında kan bağı olan kişilerin evlenmesidir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Alçak Basınç Alanı

Isınan havanın genleşerek yükselmesi sonucu, havanın yeryüzüne yaptığı baskının azaldığı sıcak bölgelerdir.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Alel Gen

Biri anneden, diğeri babadan gelen ve aynı karakter (örneğin göz rengi) üzerinde etkili olan gen çiftidir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Ametal

Isıyı ve elektriği iyi iletmeyen, mat görünümlü, kırılgan elementlerdir.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Asit

Sulu çözeltide H+ iyonu veren, pH değeri 7'nin altında olan maddelerdir.

📚 8. Sınıf › Asitler ve Bazlar

Asit

Suda çözündüğünde ortama H⁺ iyonu veren, tatları ekşi olan maddelerdir (pH 0-7).

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Asit Yağmurları

Fabrika ve araçlardan çıkan zararlı gazların (SO₂, NO₂, CO₂) havadaki su buharıyla birleşerek asit olarak yere düşmesidir.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Atmosfer Basıncı

Havanın ağırlığı ve tanecik hareketleri nedeniyle yeryüzüne uyguladığı dik kuvvettir.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Atom

Maddenin kimyasal özelliklerini koruyan en küçük birimidir. Proton, nötron ve elektrondan oluşur.

📚 8. Sınıf › Madde ve Özellikleri

Atom Numarası (Proton Sayısı)

Bir atomun çekirdeğinde bulunan pozitif yüklü tanecik sayısıdır. Elementlerin kimliğidir.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Ayraç (İndikatör)

Bir maddenin asit mi baz mı olduğunu renk değiştirerek anlamamızı sağlayan maddelerdir.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Ayrışma (Bağ Kopması)

Kimyasal tepkimelerde giren maddelerin atomları arasındaki mevcut bağların koparak serbest kalması sürecidir.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Ayrıştırıcı

Ölü canlı kalıntılarını parçalayarak toprağa mineral olarak geri kazandıran canlılardır.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Azot Döngüsü

Havadaki serbest azotun toprağa, canlılara ve tekrar havaya dönmesi sürecidir.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Bağımlı Değişken

Bağımsız değişkene bağlı olarak değişen, deneyin sonucunu oluşturan ölçülebilir durumdur (Sonuç).

📚 Genel

Bağımsız Değişken

Deneyde bizim tarafımızdan bilinçli olarak değiştirilen, miktarı veya türü farklı tutulan etkendir (Neden).

📚 Genel

Barometre

Açık hava (atmosfer) basıncını ölçen alettir.

📚 8. Sınıf › Basınç

Basınç & Temas Yüzeyi İlişkisi(Ters Orantı )

Bir değişken artarken diğerinin aynı oranda azalması durumudur.

📚 8. Sınıf › Basınç

Baskın Gen (Dominant)

Etkisini her durumda (hem saf hem melez dölde) gösteren güçlü gendir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Baz

Sulu çözeltide OH- iyonu veren, pH değeri 7'nin üzerinde olan maddelerdir.

📚 8. Sınıf › Asitler ve Bazlar

Baz

Suda çözündüğünde ortama OH⁻ iyonu veren, tatları acı ve ele kayganlık veren maddelerdir (pH 7-14).

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Besin Zinciri

Ekosistemdeki canlıların organik maddeleri ve enerjiyi birbirlerine aktarma sırasıdır.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Bileşik Oluşumu (Bağ Oluşumu)

Kimyasal tepkimeye giren serbest atomların veya moleküllerin birbirine yeni bağlarla bağlanarak yeni bir saf madde oluşturmasıdır.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Birim Yüzeye Düşen Enerji Miktarı

Belirli bir alana (örneğin 1 m²) Güneş'ten aktarılan toplam ısı enerjisidir.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Biyokütle (Biyomas)

Besin piramidinin her bir basamağındaki canlıların sahip olduğu toplam organik madde ağırlığıdır.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Biyolojik Birikim (Zehirli Madde Miktarı)

Doğaya salınan ve parçalanamayan zehirli kimyasalların besin zinciri yoluyla canlı vücudunda birikmesidir.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Biyoteknoloji

Canlı hücreleri veya sistemleri kullanarak insanlığa faydalı ürünler üretilmesini sağlayan teknolojidir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Buharlaşma Isısı (Lb) / Yoğuşma Isısı (Ly)

Kaynama sıcaklığındaki sıvı bir maddenin 1 gramının tamamen gaz haline geçmesi için alması gereken ısı miktarıdır.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Cam Çubuk

İpek kumaşa sürtüldüğünde dışarıya elektron vererek pozitif (+) yükle yüklenen yalıtkan deney çubuğudur.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Çekinik Gen (Resesif)

Etkisini sadece saf döl (aa) durumundayken gösterebilen, melez dölde gizli kalan gendir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Çıkrık

Dönme eksenleri aynı, yarıçapları farklı, iç içe geçmiş iki silindirden oluşan sistemdir.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Çiy

Havadaki su buharının, gece serinleyen toprak, yaprak veya taşlar üzerinde su damlacıkları şeklinde yoğuşmasıdır.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Dalga

Enerji veya bilgiyi madde taşımadan bir noktadan diğerine ileten salınım hareketidir.

📚 Genel › Ses ve Işık

Deoksiriboz Şekeri

DNA'daki nükleotidlerin yapısında bulunan 5 karbonlu özel bir şeker türüdür.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Derinlik

Sıvı yüzeyinden aşağıya doğru olan dik mesafedir.

📚 8. Sınıf › Basınç

Direnç

Bir iletkenin içinden geçen elektrik akımına karşı gösterdiği zorluktur.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Dişli Çark

Üzerinde eşit aralıklı dişler bulunan, dönme hareketini ve kuvvetini birbirine aktaran tekerleklerdir.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

DNA

Deoxyribonucleic acid - Canlıların kalıtsal bilgisini taşıyan çift sarmal yapılı moleküldür.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik

DNA (Deoksiribonükleik Asit)

Hücrenin yönetici molekülüdür; yaşamsal faaliyetleri yönetir ve kalıtsal bilgileri taşır.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

DNA'nın Kendini Eşlemesi

DNA'nın hücre bölünmesi öncesinde fermuar gibi açılarak kendi kopyasını oluşturması sürecidir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Doğal Seçilim

Çevre şartlarına uyum sağlayabilenlerin hayatta kalması, sağlayamayanların ise yok olmasıdır.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Dokunma ile Elektriklenme

Yüklü bir cismin başka bir iletkene dokundurularak toplam yükü kapasiteleri (yarıçapları) oranında paylaşmalarıdır.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Dolanma Düzlemi (Yörünge Düzlemi)

Dünya'nın Güneş etrafında takip ettiği elips şeklindeki yörüngenin oluşturduğu hayali düzlemdir.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Dönence

Güneş ışınlarının yılda bir kez dik açı ile gelebildiği en uzak enlemlerdir.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Ebonit Çubuk

Plastik veya kauçuktan yapılmış, yün kumaşa sürtüldüğünde elektron alarak negatif (-) yüklenen yalıtkan çubuktur.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Eğik Düzlem

Ağır yükleri belirli bir yüksekliğe daha küçük kuvvetle çıkarmak için kullanılan eğimli rampalardır.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Ekinoks (Equinox)

Gece ve gündüz sürelerinin tüm dünyada eşit (12 saat) olduğu günlerdir.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Ekolojik Piramit (Besin Piramidi)

Besin zincirindeki enerji akışını, canlı sayısını ve biyokütleyi gösteren dikey piramittir.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Eksen Eğikliği

Dünya'nın dönme ekseninin dolanma düzlemine doğru 23° 27' eğik olmasıdır.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Elektrik Akımı

İletken maddelerin içindeki negatif yüklerin (elektronların) titreşim hareketiyle oluşan enerji aktarımıdır.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Elektrik Yükü

Maddelerin yapısındaki proton (+) ve elektron (-) sayılarına göre kazandıkları elektriksel kuvvettir.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Elektron

Atomun çekirdeği etrafında dolanan negatif yüklü temel parçacıktır.

📚 8. Sınıf › Elektrik

Elektroskop

Bir cismin yüklü olup olmadığını, yüklü ise hangi cins yükle (+ veya -) yüklü olduğunu anlamamızı sağlayan alettir.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Element

Aynı tür atomlardan oluşan, kimyasal yollarla ayrıştırılamayan saf maddelerdir.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Enerji

İş yapabilme kapasitesidir. Joule (J) birimi ile ölçülür. Yok edilemez, sadece dönüştürülebilir.

📚 Genel › Enerji

Erime Isısı (Le) / Donma Isısı (Ld)

Erime sıcaklığındaki katı bir maddenin 1 gramının tamamen sıvı hale geçmesi için alması gereken ısı miktarıdır.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Eşey Kromozomları( X ve Y Kromozomları )

Canlılarda cinsiyeti belirleyen özel kromozom çiftleridir (İnsanlarda Dişi: XX, Erkek: XY).

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Etki (Etki Bileşimi) ile Elektriklenme

Yüklü bir cismin, nötr bir iletkene dokundurulmadan sadece yaklaştırılarak içindeki yükleri kutuplaştırması (itip kakması) olayıdır.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Eylemsizlik

Cisimlerin mevcut hareket durumlarını koruma eğilimidir. Newton'un birinci hareket yasasıdır.

📚 8. Sınıf › Kuvvet ve Hareket

Fenolftalein Çözeltisi

Asitlerde renksiz kalan, bazlarda ise pembe/mor renk veren yapay bir ayıraçtır.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Fenotip

Canlının genetik yapısına ve çevre etkisine bağlı olarak dışarıya yansıyan dış görünüşüdür.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Fermantasyon (Mayalanma)

Oksijensiz solunumun bir türüdür; mikroorganizmaların besinleri parçalayarak etil alkol veya laktik asit üretmesi sürecidir.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Fiziksel Değişim

Maddenin sadece dış görünüşünde (şekil, hal) meydana gelen, yeni madde oluşturmayan değişimdir.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Fosfat

DNA molekülünün omurgasını oluşturan ve nükleotidlerin birbirine bağlanmasını sağlayan fosforik asit grubudur.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Fotosentez

Bitkiler tarafından ışık enerjisi kullanılarak CO2 ve H2O'dan besin (glikoz) üretilmesi olayıdır.

📚 8. Sınıf › Hücre

Fotosentez

Üreticilerin ışık yardımıyla karbondioksit ve sudan besin ve oksijen üretmesidir.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Gaz Basıncı (Açık Hava Basıncı)

Atmosferdeki gazların ağırlıkları ve hareketleri nedeniyle uyguladığı basınçtır.

📚 8. Sınıf › Basınç

Gen

DNA üzerindeki belirli özellikleri kontrol eden ve kalıtımla aktarılan temel birimdir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik

Gen

DNA üzerindeki belirli kalıtsal özellikleri şifreleyen görev birimidir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Gen Aktarımı (Gen Transferi)

Bir canlı türüne ait genin, başka bir canlı türünün DNA'sına eklenmesi işlemidir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Gen Tedavisi

Hücredeki hatalı veya eksik genlerin, sağlıklı genlerle değiştirilmesi ya da onarılması işlemidir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Genetik Mühendisliği

DNA üzerinde araştırma yapan; gen transferi ve klonlama gibi doğrudan genlerle oynayan bilim dalıdır.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Genotip

Canlının sahip olduğu genlerin tamamı, yani genetik yapısıdır (AA, Aa, aa).

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Gölge Boyu

Bir cismin üzerine düşen ışık açısına bağlı olarak yerde oluşan karanlık bölgenin uzunluğudur.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Grup

Periyodik sistemdeki dikey (yukarıdan aşağıya) sütunlardır.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Güneş Işınlarının Geliş Açısı

Güneş ışınlarının yeryüzüne düşerken zeminle yaptığı açıdır.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Hal Değişimi

Maddelerin ısı alarak veya vererek katı, sıvı, gaz durumları arasında geçiş yapmasıdır.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Hava Olayı

Dar bir alanda, kısa süre içinde görülen değişken atmosfer olaylarıdır.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Hidrolik Sistem

Sıvıların basıncı her yöne aynen iletme özelliğini kullanarak küçük kuvvetlerle çok büyük yükleri kaldırmaya yarayan mekanik sistemlerdir.

📚 8. Sınıf › Basınç

İklim

Geniş bir bölgede, çok uzun yıllar boyunca devam eden hava olaylarının ortalamasıdır.

📚 8. Sınıf

Iletken

Elektriği veya ısıyı iyi ileten maddelere iletken denir. Metaller genellikle iletkend ir.

📚 8. Sınıf › Elektrik

İş Kolaylığı

Tüm basit makinelerin ortak özelliği olan, bir işin yapılabilmesini pratikleştirme durumudur.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Isı

Sıcaklıkları farklı maddeler arasında alınıp verilen bir enerji türüdür.

Islah (Geleneksel / Modern Yapay Seçilim)

İnsanlar tarafından daha verimli, sağlıklı ve kaliteli bitki ya da hayvan ırklarının üretilmesi sürecidir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Kaldıraç

Sabit bir destek noktası etrafında dönebilen çubuk düzenekleridir.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Kalıtım(Genetik Bilimi)

Anne ve babadaki karakterlerin nesilden nesile aktarılmasını inceleyen bilimdir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Kanserojen Madde

Hücrelerdeki DNA yapısını bozarak kontrolsüz bölünmeye ve mutasyona neden olan zararlı maddeler veya ışınlardır.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Karbon Döngüsü

Karbon elementinin atmosfer, canlılar ve yeryüzü arasında sürekli yer değiştirmesidir.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Kasnak

Dişleri olmayan, dönme hareketini birbirine kayış yardımıyla aktaran tekerlek sistemleridir.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Katı Basıncı

Katı maddelerin ağırlıklarından dolayı temas ettikleri yüzeye uyguladıkları dik kuvvettir.

📚 8. Sınıf › Basınç

Kimyasal Değişim

Maddenin iç yapısının değişerek tamamen yeni özelliklere sahip maddelere dönüşmesidir.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Kimyasal Tepkime

Maddelerin kimyasal değişime uğrayarak yeni maddeler oluşturması sürecidir.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Kırağı

Havadaki su buharının, çok soğuk gecelerde sıvı hale geçmeden doğrudan buz kristalleri (donma) şeklinde katılaşmasıdır.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Klimatoloji (İklim Bilimi)

Geniş bölgelerdeki uzun süreli hava olaylarını (iklimi) inceleyen bilim dalıdır. Uzmanlarına klimatolog denir.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Klonlama

Bir canlının ya da hücrenin genetik olarak tıpatıp aynısının laboratuvarda üretilmesi işlemidir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Klorofil

Bitkilere yeşil rengini veren ve fotosentez sırasında güneş ışığını emen (absorbe eden) pigmenttir.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Kontrol Çaprazlaması

Baskın fenotipli bir canlının saf döl mü yoksa melez döl mü olduğunu anlamak için çekinik fenotipli bir canlıyla eşleştirilmesi işlemidir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Kontrol Edilen Değişken (Sabit Tutulan)

Deney süresince doğruluğu test etmek için miktarı veya durumu hiç değiştirilmeyen, sabit bırakılan etkendir.

📚 Genel

Kromozom

DNA'nın özel proteinlerle birleşerek oluşturduğu en karmaşık kalıtsal yapıdır.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Kuraklık

Bir bölgedeki nem veya yağışların, normal seviyenin çok altına düşmesiyle oluşan su kıtlığıdır.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Küresel Isınma

Sera gazlarının atmosferde aşırı birikmesi sonucu dünya genelinde sıcaklıkların artmasıdır.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Kütlenin Korunumu Kanunu

Bir kimyasal tepkimede, tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesinin, ürünlerin toplam kütlesine eşit olmasıdır.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Kutuplanma (Yük Ayrışması)

Nötr bir cismin içindeki artı ve eksi yüklerin, dışarıdan gelen elektriksel etkiyle cismin farklı uçlarında toplanması durumudur.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Kuvvet

Bir cismin hareketini değiştiren veya şeklini bozan etkiye kuvvet denir. Newton (N) birimi ile ölçülür.

📚 8. Sınıf › Kuvvet ve Hareket

Kuvvet Kazancı

Bir yükü kendi ağırlığından daha küçük bir kuvvetle kaldırabilme durumudur.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Kuvvet Kolu

Basit makinelerde uygulanan kuvvet ile destek noktası arasındaki mesafedir.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Makaralar

Sabit bir eksen etrafında dönebilen, içinden ip geçen tekerlek biçimli basit makinedir.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Manometre

Kapalı kaplardaki gazların basıncını ölçmeye yarayan alettir.

📚 8. Sınıf › Basınç

Mayoz

Özel hücrelerde gerçekleşen ve kromozom sayısını yarıya indiren bölünme türüdür.

📚 8. Sınıf › Hücre Bölünmesi

Melez Döl (Heterozigot)

Bir karakteri kontrol eden alel genlerin birbirinden farklı olması durumudur (Aa).

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Metal

Isıyı ve elektriği iyi ileten, parlak, tel ve levha haline getirilebilen elementlerdir.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Meteoroloji

Hava olaylarını inceleyen ve kısa vadeli tahminler yapan bilim dalıdır.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Metil Oranj

Asit damlatıldığında kırmızı, baz damlatıldığında ise sarı renk veren bir diğer laboratuvar ayracıdır.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Mitoz

Hücrenin ikiye bölünerek iki özdeş yavru hücre oluşturduğu bölünme türüdür.

📚 8. Sınıf › Hücre Bölünmesi

Modifikasyon

Çevre şartlarının etkisiyle genlerin sadece işleyişinde meydana gelen kalıtsal olmayan değişimlerdir.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Mutasyon

DNA üzerindeki genetik bilgide (baz diziliminde) meydana gelen kalıcı bozulmalardır.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Nem

Atmosferde (havada) bulunan su buharı miktarıdır.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Nötralleşme (Nötrleşme) Tepkimesi

Asit ve bazın tepkimeye girerek birbirinin etkisini yok etmesi ve tuz ile su oluşturmasıdır.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Nükleotid

DNA'nın en küçük yapı birimidir; fosfat, şeker ve organik bazdan oluşur.

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Oğlak Dönencesi

Güney Yarım Küre'de (GYK) bulunan en güneydeki dönencedir.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Ohm Kanunu

Bir elektrik devresindeki gerilim (Voltaj) ile akım şiddeti arasındaki sabit oranı (Direnci) açıklar.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Oksijen Döngüsü

Oksijen elementinin fotosentez ve solunum süreçleriyle atmosfer ile canlılar arasında sürekli yer değiştirmesidir.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Oksijenli Solunum

Hücrelerde besinlerin (glukoz(basit şeker)) oksijen gazı kullanılarak mitokondride parçalanması ve yüksek miktarda ATP (Enerji) üretilmesi olayıdır.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Oksijensiz Solunum

Besinlerin oksijen kullanılmadan, sitoplazmadaki özel enzimler yardımıyla parçalanarak az miktarda enerji üretilmesi sürecidir.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Özısı

Bir maddenin 1 gramının sıcaklığını 1°C artırmak için gereken ısı miktarıdır.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Ozon Tabakası

Atmosferin üst katmanlarında bulunan ve Güneş'in zararlı ultraviyole (UV) ışınlarını süzerek Dünya'yı koruyan gaz tabakasıdır.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Palangalar

Sabit ve hareketli makaraların bir arada kullanıldığı sistemlerdir.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Paralel Bağlama

Devre elemanlarının farklı kollar oluşturacak şekilde karşılıklı bağlanmasıdır.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Pascal Prensibi

Kapalı bir kaptaki sıvıya uygulanan basıncın, sıvının temas ettiği her noktaya aynen ve dik olarak iletilmesidir.

📚 8. Sınıf › Basınç

Periyodik Sistem

Elementlerin artan atom numaralarına göre düzenlendiği tablodur.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Periyot

Periyodik sistemdeki yatay (soldan sağa) satırlardır.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

pH Derecesi

Bir çözeltinin ne kadar asidik veya bazik olduğunu gösteren 0-14 arası ölçektir.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Rüzgar

Yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru olan yatay yönlü hava hareketidir.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Sabit Aks (Dönme Ekseni)

Makaraların veya çarkların merkezinden geçen ve onların sadece kendi etrafında dönmesini sağlayan mil veya çubuktur.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Saf Döl (Homozigot)

Bir karakteri kontrol eden alel genlerin birbirinin aynısı olması durumudur (AA veya aa).

📚 8. Sınıf › DNA ve Genetik Kod

Sera Etkisi

Atmosferdeki bazı gazların Güneş'ten gelen ısıyı tutarak Dünya'nın aşırı soğumasını önlemesi olayıdır (Doğal hali faydalıdır).

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Sera Gazları

Atmosferde ısıyı tutarak dünyanın sıcak kalmasını sağlayan su buharı, karbondioksit ve metan gibi gazlardır.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Seri Bağlama

Ampullerin tek bir kol üzerinde uç uca eklenerek bağlanmasıdır.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Sıcaklık

Bir maddedeki taneciklerin ortalama kinetik enerjilerinin bir göstergesidir (Enerji değildir). Birimi Celsius'tur (°C).

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Sıvı Basıncı

Sıvıların ağırlıklarından dolayı içinde bulundukları kabın tabanına ve çeperlerine uyguladığı basınçtır.

📚 8. Sınıf › Basınç

Sıvı Basıncı & Yoğunluk İlişkisi (Doğru Orantı)

Bir değişken artarken diğerinin de aynı oranda artması durumudur.

📚 8. Sınıf › Basınç

Solunum

Canlıların hücrelerinde besinleri parçalayarak ATP (enerji) üretmesi olayıdır.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Soygaz

Periyodik tablonun en sağında (8A) yer alan, kararlı yapıdaki ametal grubudur.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Sürdürülebilir Kalkınma

Doğal kaynakları tüketmeden, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını da düşünerek planlı ve tasarruflu kullanma yaklaşımıdır.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Sürtünme

İki yüzey birbirine temas ettiğinde hareketi engelleyen kuvvettir. Yüzeyin pürüzlülüğüne bağlıdır.

📚 8. Sınıf › Kuvvet ve Hareket

Sürtünme ile Elektriklenme

Nötr iki yalıtkan cismin birbirine sürtülerek elektron alışverişi yapması ve zıt yükle yüklenmesi olayıdır.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Topraklama

Yüklü bir cismin iletken bir telle toprağa bağlanarak nötr hale gelmesi işlemidir.

📚 8. Sınıf › Elektrik Yükleri ve Enerji

Tüketici

Kendi besinini üretemeyip dışarıdan hazır alan canlılardır.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Tur Sayısı

Dişli çarkların veya kasnakların merkezleri etrafında attıkları tam devir sayısıdır.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Turnusol Kağıdı

Asit ve bazları ayırt etmek için kullanılan, asitte kırmızı, bazda mavi renk alan en temel laboratuvar indikatörüdür.

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

U-Borusu / Toricelli Deneyi

Açık hava basıncını ölçmek için cıva dolu cam boru ile yapılan deney düzeneğidir.

📚 8. Sınıf › Basınç

Üretici

Kendi besinini fotosentez yoluyla kendisi üreten canlılardır.

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Vida

Bir silindirin etrafına sarılmış eğik düzlem şeklindeki, parçaları birleştirmeye yarayan basit makinedir.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Vida Adımı

Bir vidanın üzerindeki iki diş arasındaki dik mesafedir. Vidanın bir tam tur döndüğünde zeminde ilerleme miktarını belirler.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Yarı Metal

Bazı özellikleriyle metallere, bazı özellikleriyle ametallere benzeyen ara element sınıfıdır (Örn: Bor, Silisyum).

📚 8. Sınıf › Madde ve Endüstri

Yengeç Dönencesi

Kuzey Yarım Küre'de (KYK) bulunan en kuzeydeki dönencedir.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Doğal süreçlerle sürekli yenilenen ve çevreye zarar vermeyen tükenmez enerji kaynaklarıdır (Güneş, rüzgar, jeotermal, hidroelektrik).

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Yenilenemez Enerji Kaynakları

Doğada rezervleri sınırlı olan, tüketildiğinde kısa sürede yerine gelmeyen çevreye zararlı enerji kaynaklarıdır (Kömür, petrol, doğalgaz).

📚 8. Sınıf › Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi

Yoğunluk

Bir maddenin birim hacimdeki madde miktarıdır.(sıkışıklığıdır.)

📚 8. Sınıf › Basınç

Yük Kolu

Basit makinelerde yük (cisim) ile destek noktası arasındaki mesafedir.

📚 8. Sınıf › Basit Makineler

Yüksek Basınç Alanı

Soğuyan havanın yoğunlaşarak aşağıya doğru çökmesi sonucu, yeryüzüne yapılan baskının arttığı soğuk bölgelerdir.

📚 8. Sınıf › Mevsimler ve İklim

Yüzey Alanı

Bir cismin başka bir yüzeyle temas eden taban büyüklüğüdür.

📚 8. Sınıf › Basınç